آقای کارلوس  زاکاگنینی، رئیس آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در ایران که در مصاحبه با خبرگزاری صدای افغان(آوا)  در مشهد سخن می گفت: با تشریح تفاوت بین مهاجر و پناهنده، اظهار داشت: براساس چارچوب کاری کمیساریای عالی سازمان ملل متحد، این سازمان در امور مربوط به پناهندگان و همچنین ارائه خدمات به آنها فعال بوده و در قبال مهاجرین هیچ تعهدی ندارد.

وی تصریح کرد: مهاجری که در اثر شرایط سخت اقتصادی و جستجوی شرایط بهتر، داوطلبانه کشور خود را ترک می نماید در واقع به عنوان یک شهروند آن کشور هنوز هم از کشور مبداء خود خدماتی را دریافت می کند درحالی که پناهندگان کسانی هستند که به دلیل تهدیدات مختلفی همچون کشته شدن، قادر به باز گشت به کشور و میهن خود نمی باشند.

رئیس آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در ایران خاطر نشان کرد: براساس مفاد کنوانسیون پناهندگان، یک پناهنده فردی است که در خارج از کشور خود به دلیل تهدیدات موجود در کشورش زندگی می کند، که این تهدید ممکن است ناشی از نژاد، دین ، ملیت و عضویت در یکی از گروه‌های سیاسی مخالف در کشورش باشد.

او گفت: در اوایل دهه 1990میلادی طبق توافقنامه‌ای میان وزارت آموزش و پرورش و اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران مقرر شد که این نهاد بین‌المللی کلیه‌ی فعالیت‌های تحصیلات ابتدایی و مراقبت های پزشکی کودکان پناهنده را از نظر مالی تحت پوشش قرار دهد که براین اساس تا سال 2003 این نهاد باز سازی 16 کلاس درس مقطع ابتدایی را در مناطق پرجمعیت مهاجرین در پاکدشت ورامین از نظر مالی تامین نمود و نیز در سال 2001 چندین مدرسه را تجهیز کرد و 7 مدرسه نیز در ولایت تهران، خراسان  و سیستان و بلوچستان را بنا نمود و کلیه امکانات آن همچون میز، صندلی، کتاب‌های درسی، لوازم التحریر و سایر امکانات تحصیلی را نیز فراهم نمود.

وی تاکید کرد: هدف اصلی ارائه‌ی این کمک‌ها به ایران، کاهش بار مسئولیت وزارت آموزش و پرورش این کشور در چهارچوب دسترسی به تحصیلات رایگان دانش آموزان افغانی و عراقی بود.

زاکاگنینی اضافه کرد: در نوامبر 2003 تغییراتی به وجود آمد که بر اساس آن  بازگشت داوطلبانه مهاجرین مورد توجه بیشتر قرار گرفت و  طی آن بخش‌نامه‌ای از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران به تمامی مدارس دولتی ابلاغ گردید که براساس آن از کلیه دانش آموزان مهاجر، شهریه دریافت می شد و دانش آموزان مهاجر برای ثبت نام درمدارس دولتی می باید هزینه پرداخت می کردند.

وی خاطر نشان کرد: براساس برنامه بازگشت داوطلبانه‌ی مهاجرین ، این کمیساریا در اوایل سال 2004 کلیه برنامه‌های فوق را متوقف نمود و کمک‌های مالی خود را بر مساله بازگشت مهاجرین به کشورشان متمرکز کرد، اما با وجود این توافق به دلیل آن که عده‌ای از مهاجرین به علت شرایط سخت زندگی تمایلی به بازگشت به کشورشان را نداشتند، یک تفاهم نامه‌ی دو طرفه دیگر میان کمیساریا و وزیر داخله وقت ایران در اکتبر سال 2006 به امضاء رسید که براساس حمایت این کمیساریا در سال‌های 2007 و 2008 از این پناهجویان همچنان ادامه یافت و دو میلیون دالر کمک نقدی  جهت حمایت از تحصیلات دانش‌آموزان مهاجر و برنامه‌های بهداشتی، دوره‌های آموزش مهارت های حرفه‌ای و نیز یک برنامه‌ی دائمی در جهت بازگشت داوطلبانه‌ی مهاجرین به کشورشان اختصاص یافت.

 او گفت: در این پروژه 4900 پناهجوی افغان و عراقی شامل شدند که طی آن آقایان با شرکت در دوره‌های آموزشی، مهارت‌های مختلفی همچون مکانیک عمومی، قالیبافی، سیم کشی و لوله کشی شرکت کردند و خانم‌ها نیز رشته‌های خیاطی‌، آرایشگری و برخی آموزش‌های مهارتی دیگر را فرا گرفتند.

زاکاگنینی همچنین افزود: این نهاد بین المللی طی توافقی که با وزارت آموزش و پرورش داشته است فعالیت‌های خود را در چهارچوب اطمینان بخشیدن به دانش آموزان مهاجر جهت ادامه تحصیل متمرکز نمود تا جایی که کلیه‌ی دانش‌آموزان واجد شرایط در مدارس دولتی ثبت نام شده و میزان اخراج این دانش‌آموزان به حداقل رسید.

رئیس آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در ایران اضافه کرد: در اواخر جولای سال 2009 نیز کمیساریا مبلغ سه میلیون دالر دیگر در جهت حمایت از برنامه‌های تحصیلی و مراقبت‌های بهداشتی مهاجرین افغانستانی در ایران اختصاص داده است.

او تصریح کرد: بر این اساس دو توافقنامه‌ی سه جانبه با کمیساریا، اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی، وزارت بهداشت و آموزش و پرورش ایران به امضاء رسیده و یک و نیم میلیون دالر به منظور رفاه هر یک از مهاجرین اختصاص داده شده است.

وی می گوید: براساس توافق بین آموزش و پرورش و کمیساریا قرار شد که دو مدرسه با ظرفیت 8 کلاس درس برای هر کدام ساخته شده و کلیه تجهیزات آموزشی نیز در آن تعبیه شود و هدف اصلی این پروژه نیز تاکید بر تامین تحصیلات رایگان برای دانش‌ آموزان دختر مهاجر باشد.

این مقام مسئول سازمان ملل می گوید: این برنامه در جهت افزایش ثبت نام دانش آموزان مهاجر به عنوان هدف کوتاه مدت این پروژه انجام گرفته و هدف بلند مدت آن همکاری با آموزش و پرورش ایران در سال 2010 در جهت تامین نیازهای تحصیلی دانش‌ آموزان مهاجر است و یک و نیم میلیون دالر اختصاص داده شده در جهت برنامه‌های مراقبت‌های بهداشتی مهاجرین هم به منظور دسترسی آسانتر آنها به خدمات اولیه بهداشتی و ارتقاء سطح آگاهی بهداشتی مهاجرین می باشد.

وی همچنین تصریح کرد: این برنامه‌ها برای آن دسته از مهاجرینی است که به دلیل مشکلات اقتصادی فراوان قادر به استفاده از چنین برنامه‌هایی به صورت عام نیستند.

رئیس آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در ایران همچنین تاکید کرد که در توافق نامه‌ی سال 2009 آمده است که برخی از مهاجرین که شامل 13 گروه می باشند از پرداخت شهریه‌ی ثبت نام تحصیلی معاف بوده  و  علاوه بر آنها 15 درصد از دانش آموزان بی بضاعت نیز از پرداخت هزنیه تحصیلی معاف خواهند شد که این رقم در گذشته 5 درصد بوده است.