آیا کناره گیری داکتر عبدالله به دنبال معامله ای با آقای کرزی یا حامیان خارجی وی بوده است؟ آیا آقای کرزی با  تیم فعلی اش در مبارزه با فساد اداری موفق می شود؟ و گزینش کابینه جدید بر چه اساسی استوار خواهد بود؟

وحید مژده  کارشناس مسایل سیاسی کشور در مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری صدای افغان (آوا) در خصوص معامله داکتر عبدالله با تیم حاکم می گوید: وی نه تنها امتیازی نگرفته است بلکه به خاطر اینکه خواسته هایش توسط آقای حامد کرزی رد شد از شرکت در انتخابات کناره گیری کرده است.

به عقیده آقای مژده، بسیاری بر این عقیده اند که اگر آقای داکتر عبدالله در انتخابات شرکت می کرد و آقای کرزی برنده می شد، بر مشروعیت حکومت کرزی می افزود، اما شرکت نکردن داکتر عبدالله  این سئوال را مطرح می کند که واقعا مشروعیت حکومت جدید تا چه حد خواهد بود؟

وی، یکی از بزرگترین چالش های فراراه  امنیت را فساد اداری خواند و گفت: تاکید کشورهای خارجی بر مبارزه با فساد اداری فقط  موضوع دولت داری خوب نیست، بلکه مستقیما با مشکلاتی که نیروهای خارجی در کاهش ناامنی ها در افغانستان دارند، ارتباط می گیرد.

کای آیده نماینده سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)  گفته است که اگر آقای کرزی نتواند در مبارزه با فساد اداری موفق شود شاید حمایت جامعه جهانی را از دست بدهد.

این در حالی است که آقای کرزی در نشست مطبوعاتی هم بعد از انتخابش به عنوان رئیس جمهور جدید از سوی کمیسیون مستقل انتخابات، روی دو مساله تاکید کرد، یکی مبارزه با فساد اداری که حکومت با آن بدنام شده است و دوم مساله مذاکره با مخالفین.

به  گفته مژده، آقای کرزی اگر بخواهد با فساد اداری مبارزه کند باید در قدم اول، کسانی که در دوره حکومت گذشته وی، در فساد اداری ملوث بوده اند اعم از وزیران، معینان و افراد عالی رتبه را به محکمه بکشاند تا مردم باور کنند که آقای کرزی واقعاً رویه جدی در مبارزه با فساد اداری اتخاذ کرده است. در غیر این صورت، نه تنها مردم بلکه جامعه جهانی هم باور نخواهد کرد و در نتیجه آن حمایت لازم را که برای دولت داری ضرورت دارد، از دست خواهد
داد.

مژده تصریح کرد:  آقای کرزی مجبور است با توجه  به 6 ماه  ضرب الاجلی که برای وی  تعیین شده، اولین نشانه هایی از اقدامات عملی خود را برای مبارزه با فساد نشان دهد.

وی تجربه ناکام امریکا در جنگ ویتنام و روی کار آمدن حکومت فاسد در ویتنام جنوبی که باعث تلفات شدید نیروهای امریکایی شد را نمونه ی بارز فساد اداری می داند و می گوید: آقای اوباما، تا زمانی که یک حکومت سالم در افغانستان روی کار نیاید، نیروهای بیشتری به افغانستان نخواهد فرستاد.

به عقیده این کارشناس، موفقیت در جنگ تنها این نیست که با نیروهای نظامی و حملات هوایی و زمینی به پیروزی برسد، بلکه بخش بزرگی از جنگ بدست آوردن اعتماد مردم و اعتماد سازی در میان مردم است.

به باور مژده، حضور نیروهای خارجی نمی تواند برای مردم اعتماد به وجود بیاورد، اما یک حکومت خوب می تواند پشتوانه ای برای اعتماد سازی باشد تا نیروهای خارجی امیدوار باشند که به پیروزی می رسند.

وی افزود: به نظر من آقای اوباما شاید تا 6 ماه  دیگر هم منتظر بماند و تنها به اعزام تعداد کمی از نیروهایی که جدیداً به افغانستان خواهند آمد اکتفا کند.

مژده بهبود اوضاع اقتصادی و اجتماعی در کشور را مشروط به ترکیب و تغییر در کابینه جدید افغانستان می داند.

این در حالی است که به عقیده مژده، آقای کرزی در جریان مبارزات انتخاباتی با جناح های قدرتمند قومی کنار آمده و به آنها وعده های چند وزارت و چند ولایت و... را داده است. حتی به شوخی بعضی ها می گویند که آقای کرزی 82 وزارت خانه را به حامیان خویش وعده داده است.

به باور مژده، آقای کرزی باید دو کار بکند، یا باید به وعده های خود وفا بکند، یعنی افرادی را که از طرف گروهها معرفی می شود چه متخصص باشد و یا نباشد، در حکومت خود بیاورد تا آنها را راضی نگه دارد و یا اینکه یک کابینه متخصص و کارآگاه انتخاب کند که بتواند برای بهبود اوضاع اقتصادی افغانستان قدم های مثبتی را بردارد، باید دید و انتظار کشید که آقای کرزی آیا به مصحلت ها بیشتر خواهد اندیشید یا به خواست های مردم افغانستان که بالاتر از مصلحت های سیاسی و مقطعی است.

آقای کرزی با مهارت بیشتر مثل یک بندباز راه برود که تعادل را در حکومت و کشور حفظ کند/

به گفته مژده، با توجه به گذشته می توان دید که ما بیش از حد معمول تحت تاثیر خواست های خارجی ها بوده ایم، به عنوان مثال حدود دو سال قبل یکی از سخنگویان آقای رئیس جمهور در جواب این سئوال که شما چرا فلان شخص را به عنوان قوماندان امنیه ولایت کابل انتخاب کرده اید گفت: این قوماندان را ما خود انتخاب نکرده ایم، بلکه با مشوره سفرای خارجی در کابل تعیین کرده ایم.

به عقیده وی وقتی که یک قوماندان امنیته توسط نیروهای خارجی یا سفرای کشورهای خارجی تایید نشود او قبول نمی شود، و بسیار به صراحت هم می گویند که این کار را ما کردیم و یا در این کار مشوره ای هم صورت گرفته است. این به این معنا است که در کابینه جدید هم رای و نظر کشورهای خارجی ملاک و معیار خواهد بود.

به نظر این تحلیلگرسیاسی، کشورهای خارجی که درافغانستان نیرو دارند و پول مصرف می کنند، به خود این حق را می دهند که در مسایل بسیار خصوصی کشور هم خواسته هایشان مد نظر قرار گیرد. به این لحاظ در این دوره آقای کرزی با چالش های بسیار زیادی روبرو خواهد بود، اگر جانب مصلحت های شخصی افراد و گروهها را بگیرد و خود را از جامعه جهانی دور بکند، نخواهد توانست از همکاری های بین المللی که بسیار ضروری است بهره ببرد و اگر تنها خود را متکی به نیروهای خارجی بسازد و دوستانی را که در دوران مبارزات انتخاباتی او را یاری کرده اند، فراموش کند، اپوزیسیون داخلی که انتخابات را تحریم کرده  و حکومت وی را نامشروع خوانده است، را قوی تر خواهد ساخت.

مژده تاکیدکرد: آقای کرزی با مهارت بیشتر مثل یک بندباز راه برود که تعادل را در حکومت و کشور حفظ کند و اگر نتواند این تعادل را حفظ کند، فکر نمی کنم که حکومتش 5 سال ادامه پیدا کند و بعد از 6 ماه  شاید انتظار این را داشته باشیم که حالت دیگری در افغانستان بیاید.

به عقیده مژده یکی از راه حل ها برای رفع این معضل این است که آقای کرزی از هر قوم نخبه ترین، کارآگاه ترین و متخصص ترین آن را انتخاب و در حکومت سهیم سازد.

اما  رزاق مامون دیگر کارشناس سیاسی، ایجاد یک مشارکت رسمی با حضور نیروهای رقیب را اجتناب ناپذیر می خواند و می گوید همان طور که یک دست صدا ندارد، نیروهای رقیب نیز باید در حکومت نقش داشته باشند.

آقای مامون بحران انتخاباتی در افغانستان را محصول تنش های بین المللی می داند، که برآیند داخلی اش برای ما رقابت های بین المللی است.

او می گوید: وقتی آقای جان کری و سایر مقامات آمریکایی مستقیماً با تیم حاکم وارد مذاکره می شوند، از ابتدا روشن است که سرمایه گذاری  بالای آقای کرزی افزایش یافته است، البته این به معنای حذف دیگر چهره های انتخاباتی نیست، جامعه جهانی کار خود را می کند اما یک نوع مشارکت باز هم در نفس قضیه مطرح است چنانچه شخص رئیس جمهور بارها در صحبت هایش مطرح کرده است که برای شخص داکتر عبدالله اخلاص دارد، این چیزی است که به زبان یک سیاستمدار جاری می شود.

به عقیده وی، در قدم های بعدی وقتی جامعه بین المللی وارد قضیه و مانع بحران شوند، داکتر عبدالله در معامله های بعدی ممکن است، در راس یکی از کمیته های بسیار مهم حکومتی قرار بگیرد.

به باور مامون، اساساً دنیا در بحث قدرت در افغانستان، خواهان فقدان توازن در قدرت نیستند، بلکه دنیا به نفع خود می داند که نیروهای رقیب در داخل به حالات متوازن طوری در قدرت سهیم باشند تا منافع جامعه بین المللی را تهدید نکنند.

به باور مامون، غرب در طول 8 سال از یکسو مصروف مهندسی سیاست داخلی و خارجی افغانستان به نفع خویش و از جانب دیگر سرگرم رقابت های ذات البینی خودهم بوده اند، لذا غرب در افغانستان متوقف نمی شود.

به نظر این آگاه سیاسی، بیش از40 کشور از جمله امریکا در اینجا نیامده اند که پای خود رامحکم بکنند وهمین جا بمانند، بلکه این ها آمده اند تا در تحولات بعدی از این معبر به جای دیگری بگذرند.

به گفته مامون این بحران وقتی بوجود آمد که جامعه بین المللی تصمیم گرفت که کرزی را تحت فشار قرار بدهد و آقای کرزی هم از دوسال به این طرف در برابر جامعه بین المللی دست به مانورهای سیاسی بسیار غافلگیرانه ای زد و تضاد داخلی که پیدا شده است، بیشتر به خاطر فشاردادن آقای کرزی بوده است اما با شرایط پیش آمده، حالا محورهای قدرت  نه در داخل نادیده گرفته می شود و نه بیرونی ها نادیده می گیرند.

به باور مامون در حکومت بعدی افغانستان شکل آنارشیسم کادری که در 8 سال قبل وجود  داشت دیگر وجود نخواهد باشد که یکی از کشورها تلفون بزند که فلان وزیر در کابینه باقی
بماند.

به گفته مامون، گزینش وزراء و کادرهای کلیدی بسیار با دقت از سوی جامعه بین المللی صورت می گیرد و شخص رئیس جمهور تنها پیشنهاد می کند، و کادرها بر اساس استعداد، نه بر اساس اینکه در کدام تنظیم است، انتخاب می شوند و هیچ کشور اروپایی بعد از این، توانایی نخواهد داشت که در کابینه افغانستان وزیر نصب بکند.